handiginhuis.be

In Parijs heeft de Amerikaanse architect zijn nieuw ontwerp voorgesteld voor de bouw van de ‘Phare’, een wolkenkrabber die centraal moet staan in de herontwikkeling van het zakendistrict La Defence. Het complex wordt even hoog als de Eiffeltoren. De bouw zou tegen 2012 klaar moeten zijn en moet Parijs als kantorenmarkt laten concurreren met andere Europese steden.

In totaal werden negen verschillende ontwerpen ingediend, onder meer van de bekende architecten Norman Foster en Rem Koolhaas. De Phare moet één van de opmerkelijkste bouwprojecten van Parijs worden sinds voormalig president François Mittarrand in de jaren tachtig zijn Grands Travaux-projecten lanceerde, met onder meer de glazen piramide van het Louvre en de Nationale Bibliotheek.

De Phare wordt driehonderd meter hoog en wordt daarmee één van de hogste gebouwen van Parijs. De Eiffeltoren is, met inbegrip van zijn antennes, 324 meter hoog. Architect Mayne stelde bij het ontwerp de menselijke dimensies hebben te willen respecteren, met gevoelige en zachte vormen. Boven op het dak komen een aantal windturbines.

La Defence heeft een oppervlakte van 160 hectare met vooral bankkantoren en bedrijfszetels. Het gebied zal belangrijke veranderingen ondergaan, waarbij ongeveer twintig procent van de gebouwen een opknapbeurt zullen krijgen. De ontwikkeling moet Parijs beter in staat doen zijn om te concurreren met Europese steden zoals Londen en Milaan.

Het project kost de ontwikkelaars Unibail ongeveer 800 miljoen euro en zal voorzien in 130.000 vierkante meter kantooroppervlakte. Volgens Mayne moet de Phare echter ook een prototype van een groen gebouw worden dat vijf maanden tijdens het jaar zijn eigen warmte en koeling moet genereren en een dubbele huid krijgt om de warmte van het direct zonlicht tegen te houden.

In Chicago heerst er ongerustheid dat een groot gedeelte van het cultureel erfgoed van architect Louis Sullivan verdwijnt. De man ontwierp voor de stad bijna 135 buildings en zijn concept werd wereldwijd overgenomen. Maar The Chicago Times meldt dat nog amper 21 van die gebouwen overblijven, nadat vorig jaar de Pilgrim Baptist Church door een brand werd vernield. Vorige week gebeurde dat ook nog met de Wirt Dexter Building.

“Stedenbouwkundigen vragen zich af of deze profeet van de moderne architectuur geen betere bescherming verdient in de stad die hij tot een architectuurmekka bouwde,” aldus de krant. Jonathan Fine, directeur van Preservation Chicago, noemt het walgelijk dat het stadsbestuur in de jaren vijftig en zestig zoveel bouwwerken van Sullivan afbrak. “Nu branden ze af,” voegde hij er aan toe.

De brand van het Dexter-complex, dat gebouwd werd in 1887, werd veroorzaakt door herstellingswerken. Burgemeester Richard Daley wil de schade verhalen op de eigenaar van het gebouw, maar stedenbouwkundigen zijn van oordeel dat het stadsbestuur meer had kunnen doen om dit erfgoed te beschermen. “Zowel in de Pilgrim Baptisch Church als in de Dexter-building werd de brand veroorzaakt door branders,” stellen ze.

Volgens architect William Hasbrouck waren de twee tragedies gemakkelijk te vermijden geweest. “Maar er lijkt geen interesse te zijn om voor betere veiligheidsmaatregelen te zorgen vooraleer een toelating wordt gegeven voor dergelijke werkzaamheden,” merkte hij op. “Er bestaat eenvoudig geen afdoende reglementering.”

Stedenbouwkundigen hopen dat alvast een gedeelte van het Dexter-complex alsnog behouden kan blijven. “De stad moet al het mogelijke doen om de gevel te redden,” benadrukte Ward Miller, directeur van het Richard Nickel Committee, genoemd naar de fotograaf die het werk van Sullivan in beeld heeft gebracht. “We kunnen ons architecturale erfgoed niet langer weggooien.”

Maar woordvoerders van het stadsbestuur stelden dat er geen enkele redding mogelijk is en dat prioriteit moet verleend worden aan de openbare veiligheid. Het is juist 150 jaar geleden dat Sullivan werd geboren. De architect kwam naar Chicago in 1873, na de grote brand die een groot gedeelte van de stad had verwoest.

Eerder al verdwenen onder meer het Garrick Theater (1961) en de Stock Exchange (1970). Tot de overblijvende Sullivan-monumenten behoren de Carson Pirie Scott en het Auditiorium Theatre. Daarnaast zijn er ook nog twee mausolea op het Graceland Cemetery, de Holy Trinity Cathedral en de William P. Krause Music Store.

Mensen betalen veel geld om aan het water te kunnen wonen. “Maar waarom moedigt het stadsbestuur wonen op het water niet aan”, vraagt het Antwerpse kandidaat-districtsraadslid Frans Vandamme van sp.a zich af. Vandamme woont zelf op een schip in de Kattendijksluis in Antwerpen en getuigt over een heel aparte ervaring.

Frans Vandamme is geboren boven een café en woonde ook boven enkele kroegen die hij in het verleden zelf uitbaatte. Daarnaast huisde hij nog in verschillende andere appartementen en rijwoningen en verbleef ondertussen als gids in Afrika ook een jaar in een tent. Drie jaar geleden besloot Vandamme om naar een woonboot uit te kijken. “Ik zocht in eerste instantie een betaalbare alternatieve woonst, maar de klassieke sociale woningen lijken allemaal op elkaar”, legt hij uit. “Als je dan in het midden van de nacht dronken thuiskomt, loop je zo het verkeerde huis binnen.”

Frans Vandamme begon de gespecialiseerde media uit te pluizen en ging ook op verkenning in Noord-Frankrijk, waar meer mensen op het water wonen. Uiteindelijk kocht hij anderhalf jaar geleden een oud steenschip dat door een Belg tot woonboot werd omgevormd. Vandamme betaalde er 200.000 euro voor. “Maar je kan ook al voor de helft van dat bedrag een schip van zeker 29 meter lang kopen”, beklemtoont hij. “Voor 150.000 euro woon je zelfs heel ruim. Afhankelijk van de keuze of het schip al dan niet nog moet kunnen varen, betekent dat een beschikbare ruimte van 150 tot 200 vierkante meter. Bovendien kan je tegenwoordig ook voor de aankoop van een woonboot een hypothecaire lening afsluiten.”

Wonen op het water is volgens Frans Vandamme een heel aparte ervaring. “Ik zie voortdurend beweging om mij heen en tegelijkertijd straalt het water rust en kalmte uit. ’s Morgens geef ik de zwanen eten en ik kan ook voor enkele tientallen euro’s naar Gent of Brussel verhuizen. Ik neem mijn huis gewoon mee en betaal alleen het brandstofverbruik. In feite voel ik mij alle dagen op reis, ook in de winter.”

“Het is alleen jammer dat wij in Antwerpen als zigeuners worden behandeld en om die reden voortdurend over onze schouder moeten kijken”, zucht Vandamme. “Als de havenkapitein beslist dat ik hier wegmoet, kan ik een andere ligplaats zoeken. Terwijl ik niemand stoor en alle regels en voorschriften respecteer. Ik mag met mijn schip permanent in de jachthaven van het Willemdok blijven liggen, maar dat kost 5.000 euro per jaar. Zoveel kan ik niet betalen. Hier bedraagt het jaarlijks liggeld 700 euro.”

In andere landen wordt wonen op het water aangemoedigd, weet Vandamme. Hij verwijst naar steden als Amsterdam, Parijs, Liverpool en Londen waar dokken die voor de oude havens geen economisch belang meer hadden als woonzone werden ingericht. “Maar dat veronderstelt een gericht beleid van het stadsbestuur in overleg met het havenbedrijf, leveranciers van nutsvoorzieningen en kandidaat-bewoners”, merkt Frans Vandamme op.

Zo zou er in de omgeving van de Kattendijksluis een woonwijk met een honderdtal schepen kunnen ontstaan. “De enige vereiste is dat het stadsbestuur het initiatief neemt om een dok met alle nutsvoorzieningen uit te rusten en er voor zorgt dat die voorzieningen tegen een normaal tarief worden aangeboden. Het mag immers geen elitair gebeuren worden. Het havenbedrijf heeft enkele maanden geleden de prijs van een herlaadkaart voor vierentwintig uur verlichting en elektriciteit om kleine huishoudelijke apparaten te gebruiken en televisie te kunnen kijken van 2,5 naar 5 euro opgeslagen. Dat is niet de goeie aanpak”, aldus Frans Vandamme. (LB)

Het Antwerpse Krotspot-team is begonnen met een tweede fase van zijn werking. Het nazicht bij huurwoningen in de Atheneumbuurt is achter de rug en het team begint nu meer noordelijker te werken en de buurt tussen het Sint-Jansplein en Spoor-Noord te controleren op technische gebreken.

De controle in de Atheneumbuurt maakte duidelijk dat één op de twee woningen technische onvolkomenheden vertoonde. “Maar meestal ging het om kleinere problemen, die nochtans tot gevaarlijke toestanden konden leiden,” vertelt schepen voor huisvesting Erwin Pairon. “In vele gevallen wisten de bewoners zelfs niet dat er gevaar dreigde.”

In totaal werden in de Atheneumbuurt 2.941 huurwoningen bezocht. Daarvan waren er 1.131 volledig in orde. Maar 1.131 panden waren niet in orde met de Vlaamse wooncode. De meeste overtredingen werden begaan tegen de veilige aansluiting van gasradiatoren. “Dikwijls werd met een flexibele aansluiting gewerkt in plaats van met een vaste aansluiting,” aldus de schepen. “Een aantal loodgieters beweerde blijkbaar dat dit volledig in orde was.”

Andere zonden waren een slechte verluchting van boilers en verwarmingstoestellen, wat een groot gevaar oplevert voor CO2-vergiftiging. Opmerkelijk was echter dat de woningen structureel meestal in goede staat verkeerden. “Echte krotten en huisjesmelkers werden niet vastgesteld,” aldus het Krotspot-team. “Die werden echter bij andere acties al aangepakt.”

Wanneer een gebrek werd vastgesteld, kreeg de eigenaar een aanmaning om de nodige verbeteringen aan te voeren. Inmiddels werden 430 woningen verbeterd, terwijl er nog met 865 wordt gepraat om de problemen op te lossen. In 94 gevallen werd echter een procedure opgestart tot ongeschiktheid of onbewoonbaarheid. Dat kan de eigenaar een rechtszaak kosten en in een aantal dossiers wordt met het stedelijk vastgoedbedrijf overlegd om het betrokken pand over te nemen.

De beroemde Afsluitdijk langs het Nederlandse IJselmeer moet over zijn gehele lengte bebouwd worden met woningen. Dat is de mening van rijksbouwmeester Mels Crouwel. De Afsluitdijk is volgens Crouwel een prachtige plek om te wonen en bovendien zou de afstand tussen de provincies Friesland en Holland op die manier enorm worden verkleind.

De Afsluitdijk viert volgend jaar zijn 75-jarig bestaan. Maar het bouwwerk is aan een grondige renovatie toe. Er moeten nieuwe sluizen worden ontworpen en bovendien moeten ook de dijken worden verbreed en verhoogd. Dit is volgens rijksbouwmeester Mels Crouwel een ideaal ogenblik voor een nieuwe, revolutionaire aanpak.

“De Afsluitdijk verdient een dergelijke aanpak,” aldus Mels Crouwel in de Leeuwarder Courant. “Het is één van de grootste waterstaatkundige werken in Europa. De dijk moet niet enkele plukjes huizen en windmolens krijgen, maar volledig worden bebouwd. Het is een prachtige plek om te wonen en de afstand tussen Friesland en Holland wordt zo enorm verkleind.”

Volgens Crouwel moet de Afsluitdijk over zijn volle lengte worden bebouwd met woningen. Dat zou drie- tot tienduizend terraswoningen kunnen opleveren. Daarbij voorziet Crouwel geen hoogbouw, maa wel een langgerekt lint. “Mensen zouden er schitterend kunnen wonen op de grens van de zee en het IJsselmeer, met een eigen boot voor de deur,” aldus de Nederlandse rijksbouwmeester.

Daarbij zouden de bewoners voor duurzame energie volop gebruik kunnen maken van zon, wind en water. De bebouwing van de dijken is volgens Crouwel relatief goedkoop, maar toch zouden de huizen vooral bestemd zijn voor kapitaalkrachtige bewoners. De rijksbouwmeester stelt meteen voor om de opbrengst van die verkoop te investeren in het open landschap van de provincie Friesland.

Veel energiebesparende maatregelen hebben een positieve invloed op het kantoorklimaat. Dat blijkt uit een onderzoek van het Nederlandse ministerie van economische zaken. Dergelijke maatregelen leiden volgens de onderzoekers immers niet alleen tot een lagere energierekening, maar ook tot een hogere arbeidsproductiviteit en een lager ziekteverzuim.

Het slechte kantoorklimaat is volgens de onderzoekers voor de overheid en bedrijfsleven een zware verborgen kostenpost. Voor Nederland wordt daarbij gesproken over vijf miljard euro per jaar. “In een goed kantoorklimaat verbetert echter de productiviteit gemiddeld met tien tot vijftien procent en daalt het ziekteverzuim,” stellen ze.

Volgens de onderzoekers is een kwart van alle ziektemeldingen direct te wijten aan een pover kantoorklimaat. Ze stellen dat energiebesparende maatregelen een gunstige invloed hebben op de gezondheid. “Het vervangen van vuile filters voor de luchtbehandeling in de kantoren, ziet naast het energiegebruik ook het ziekteverzuim dalen,” stippen ze aan.

Tegelijkertijd neemt volgens hen ook de arbeidsproductiviteit met drie procent toe. “Ook door simpelweg alle installaties voor verwarming, ventilatie en koeling goed af te stellen kan veel bepaard worden op energie en ziekteverzuim,” menen ze. “Het isoleren van vloeren en het optimaal gebruik van daglicht zijn maatregelen waarmee werkgevers twee keer kunnen scoren. Zo zouden ook de werknemers de mogelijkheid moeten hebben om de temperatuur in hun werkkamer te beïnvloeden.”

Dinsdag is de Italiaanse ontwerper Vico Magistretti overleden. De man werd 85 jaar oud. Magistretti geldt als een ontwerper die van grote betekenis was voor het Italiaanse ontwerp in de periode na de Tweede Wereldoorlog. Een aantal van zijn ontwerpen behoort tot de collectie van het Museum of Modern Art in New York.

“Door het overlijden van Vico Magistretti verliest het Italiaanse design een van zijn voorvechters,” benadrukte de Italiaanse minister van cultuur Francesco Rutelli van Cultuur. Magistretti werd in 1920 in Milaan geboren. Na zijn opleiding tot architect, ging hij eerst bij zijn vader aan de slag. Begin jaren zestig begon hij zijn loopbaan als ontwerper. Hij werkte voor gerenommeerde bedrijven als Asko, Artemide, Cassina en Rosenthal.

Volgens de krant La Repubblica was Magistretti de architect van de simpele dingen. Bekende creaties zijn de Atollo-lamp en de Maralunga-zetel. Ook andere ontwerpen van Magistretti behoren tot de designklassiekers. Hij kreeg voor zijn werk bovendien een groot aantal belangrijke prijzen.

De volgende jaren zal de Vlaamse regering vijftig miljoen investeren in Vlaamse sport-infrastructuur. Dat moet volgens minister van sport Bert Anciaux gebruikt worden voor de bouw van 50 zwembaden, 120 sporthallen en ongeveer 100 voetbalvelden. De sportinfrastructuur wordt ter beschikking gesteld van de lokale besturen, die in ruil een beschikbaarheidsvergoeding moeten betalen.

De Vlaamse regering keurde voor de zomervakantie een sportinvesteringsplan van minister van sport Bert Anciaux goed. Daarbij werd een Sportinfrastructuurfonds opgericht dat moet instaan voor het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud van sportinfrastructuur. Met het beschikbare budget moet 35 procent van de achterstand in sportinfrastructuur tegen 2010 weggewerkt zijn.

Het Sportinfrastructuurfonds wordt opgericht via een pps-constructie, een publiek-private samenwerking. Een dergelijke constructie werd door de Vlaamse regering eerder al gebruikt voor onder meer de wegenwerken rond Antwerpen, projecten in sociale huisvesting en schoolgebouwen. De Vlaamse overheid subsidieert dertig procent van die vergoeding. De lokale besturen moeten de overige zeventig procent zelf betalen of laten financieren door partners uit het onderwijs en de particuliere sector.

Vlamingen hebben steeds meer een voorkeur voor appartementen. Dat geldt niet alleen in een stedelijke omgeving, maar ook op het platteland. Volgens de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) is nu al 47 procent van alle nieuwe wooneenheden in het buitengebied een appartement. Dat heeft volgens de VCB vooral te maken met een schaarste aan bouwgronden.

Tien jaar geleden was in het buitengebied amper 27 procent van de nieuwe wooneenheden een flat, maar nu worden er dus blijkbaar ook in de kleinere dorpskernen volop appartementen gebouwd. Dat is volgens de VCB vooral te wijten aan de schaarste aan bouwgronden, die leidt tot hoge prijzen. “Daardoor zijn mensen geneigd om meer te gaan bouwen op kleinere oppervlaktes en wordt het ook interessanter om appartementen te bouwen,” aldus VCB-topman Marc Dillen.

In de steden is die trend al langer bezig. Daar is volgens de VCB ondertussen al 62 procent van alle nieuwe wooneenheden een appartement. Volgens cijfers van de VCB steeg het aantal afgeleverde vergunningen voor appartementen de voorbije vijf jaar met 73 procent in Vlaanderen tot ruim 22.500, tegenover een stijging met 20 procent van het aantal vergunningen voor eengezinswoningen tot ruim 19.000 dossiers.

Op een site van veertig hectare bouwt Antwerpen volgend lente een nieuw stadsdeel. Het gebied ligt op Linkeroever, tussen het aansluitingscomplex met de E17, de Blancefloerlaan en het Galgenweel. Er komen 1.400 woningen, gekoppeld aan een kantoorruimte van 40.000 vierkante meter en een publiek park. Op dit ogenblik is het gebied een uitgestrekt grasland, eigendom van het Vlaams Gewest.

Op vraag van het Antwerpse stadsbestuur gaf het Vlaamse Gewest het betrokken gebied in 1998 een bestemming als zone voor stedelijke ontwikkeling. In 2001 werden de ontwikkelingsrechten voor het gebied toegewezen aan Prestibel Left Village, een dochter van de Antwerpse projectontwikkelaar Vooruitzicht.

Het concrete ontwerp werd ingevuld door Johan Van Reeth uit Leuven en werd midden vorig jaar goedgekeurd. Na de gemeenteraadsverkiezingen moeten het bijzonder plan van aanleg worden behandeld. Wanneer dat goedgekeurd wordt, kunnen de eerste bouwwerkzaamheden begin volgend jaar van start kunnen gaan. Over een periode van tien jaar zouden daar 400 woningen en 1.000 appartementen moeten gebouwd worden.

De Galgenweelplas en zijn oevers blijven bewaard als open ruimte. Er komt een publiek park met een oppervlakte van twaalf hectare, waarbij maximaal rekening gehouden wordt met de bestaande vegetatie en bodemgesteldheid. Ook de zeilsport kan verder van het Galgenweel gebruik blijven maken.

De ontwikkelaars stellen dat de site het stedelijk karakter van Linkeroever moet verhogen door een hogere bebouwingsdichtheid en stimulansen om verschillende functies te mengen. De appartementsgebouwen krijgen op de gelijkvloerse verdiepingen dan ook handels- en horecazaken, kantoren en publieke voorzieningen. In totaal krijgt het nieuwe stadsdeel een bevolking van 3.500 bewoners en 2.000 werknemers.