Architect David Childs heeft in New York de nieuwe plannen voor de Freedom Tower op Ground Zero getoond. De constructie van de toren is de voorbije lente begonnen, nadat een herziening van het ontwerp voor een jaar vertraging had gezorgd. Die herziening was volgens veiligheidsadviseurs nodig omdat het gebouw niet voldoende beschermd was tegen een eventuele aanslag met een bomauto. Daarom werd de building enkele meter achteruitgeschoven en heeft nu exact dezelfde oppervlakte als één van de verdwenen Twin Towers.

Veiligheidsadviseurs hadden ook aangedrongen op een betonnen basis van twintig verdiepingen zonder vensters. Maar critici stelden dat het geheel daardoor meer op een bunker leek dan op een kantoorgebouw. De architecten hadden gedacht dat oorspronkelijk te kunnen opvangen door glanzende metalen panelen, maar uiteindelijk werd gekozen voor een geheel van glazen prisma’s. Childs stelt dat daardoor een schitterende artistieke sculptuur ontstaat. Bovendien zou het gebouw daar ook een meer open karakter krijgen.

Het nieuwe ontwerp werd goedgekeurd door de veiligheidsexperts. De prisma’s zijn zo ontworpen dat ze bij een eventueel incident in minuscule kleine deeltjes springen, zodat ze geen zware schade zouden aanrichten. Boven op de toren komt een witter spits in glasvezel. Dat moet het gebouw meer zichtbaar maken vanop afstand en moet een herkenningspunt worden, net zoals de spits op de Empire State Building en de Chrysler Building.

De Freedom Tower moet bijna zeshonderd meter hoog worden en 69 verdiepingen kantoorruimte omvatten. Geschat wordt dat de toren jaarlijks ongeveer vijf miljoen bezoekers zal ontvangen. De Freedom Tower zou in 2011 geopend moeten worden.

Op 2 september opent het Nederlandse Architectuur Instituut (NAI) in Maastricht een tweede museum. Het nieuwe complex heeft een tentoonstellingsruimte van 1.400 vierkante meter en ligt naast het bekende Bonnefantenmuseum. Het nieuwe museum moet volgens de initiatiefnemers ook een laboratorium worden waar geëxperimenteerd kan worden met de nieuwe Europese ruimtelijke ordening.

Het NAI wil de bezoeker in Maastricht met een semi-permanente opstelling aan bezoekers duidelijk maken hoe hun vormgegeven omgeving tot stand is gekomen. Daarbij wordt vooral aandacht besteed aan de architectonische cultuur van Zuid-Limburg, die volgens het NAI voortdurend moet schipperen tussen traditie en vernieuwing. Uitgangspunt van de expositie is het Limburgse landschap met zijn groene heuvels, witte boerderijen, oude dorpjes en steden en de typisch Maaslandse architectuur van zandsteen, mergel en baksteen.

De tentoonstelling laat zien hoe dit cultuurlandschap in de afgelopen eeuwen is overspoeld door een aantal moderniseringsgolven, zoals de vestingwerken in de zeventiende en achttiende eeuw, de Industriële Revolutie die van Maastricht na 1850 de grootste Nederlandse industriestad maakte, de mijnindustrie en de postmoderne kenniseconomie. In wisselende tentoonstellingen wordt aandacht besteed aan recente ontwikkelingen op het gebied van architectuur, stedenbouw en vormgeving. In de openingstentoonstelling wordt aandacht besteed aan de architecten David Adjaye en Jurgen Mayer.

Het Nederlandse Architectuur Instituut heeft al een vestiging in Rotterdam.

In China verrijst een nieuwe wereld. De grote bestaande steden veranderen in een oogopslag in oerwouden van wolkenkrabbers, nieuwe steden verschijnen als uit het niets. Het Nederlands Architectuur Instituut (NAI) in Rotterdam organiseert tot 3 september een tentoonstelling over het moderne China, waarbij ontwerpers en kunstenaars een kritisch geluid laten horen over de razendsnelle ontwikkelingen in hun land.

“De Chinese steden kennen een razendsnelle ontwikkeling, zelfs voor Aziatische begrippen,” benadrukt het NAI. “Achter die ontwikkeling ligt een lange traditie van stedenbouw en architectuur die fundamenteel verschilt van de tradities in het westen.
Nieuwe miljoenensteden rijzen op uit het niets en bestaande steden veranderen in oerwouden van anonieme kantoren en woontorens.”

In Chinese reclame en propaganda wordt iedereen een succesvol leven met een eigen appartement, een auto en één kind in een moderne metropool beloofd. “Na decennia lang te hebben geleefd volgens streng geldende regels, krijgt de bevolking nu de kans om gezamenlijk aan een modern en economisch sterk China te werken waar ruimte is voor een individuele levensstijl met persoonlijke ambities,” aldus het NAI.

De euforie over het Chinese bouwen laat volgens het NAI echter een aantal fundamentele conflicten onbesproken. Daarbij wordt verwezen naar een extreem korte-termijnplanning, allesbepalende projectontwikkelaars met een zeer commerciële blik, een totale omarming van de westerse cultuur, een buitengewoon matige uitvoering van bouwprojecten en verstoorde stedenbouwkundige structuren.

In de tentoonstelling wordt aandacht besteed aan een kleine groep jonge Chinese architecten en stedenbouwkundigen die zich volgens het NAI midden in een zoektocht naar kritische en pragmatische antwoorden op deze conflicten bevinden. “De geselecteerde ontwerpers zijn niet geïnteresseerd in architectonische iconen, maar koesteren juist een verantwoordelijkheid voor hun cultuur, hun samenleving en de gebouwde omgeving,” wordt er opgemerkt.

Het befaamde Royal Institute for British Architects (RIBA) heeft drie kandidaten genomineerd voor de Lubetkin-architectuurprijs. Het gaat om twee Canadese en één Zuid-Afrikaans project. Het is de eerste keer dat de prijs wordt uitgereikt. Die is genoemd naar Berthold Lubetkin, één van de grote vertegenwoordigers van het Britse modernisme.

De eerste kandidaat is het Canadian War Museum uit Ottawa, een glooiend complex met een grasdak, ontwikkeld door Moriyama and Teshima Architecs en Grittiths Rankin Cook Architects. Ook het Terence Donnelly Centre uit Toronto, ontwikkeld door Behnisch Architekten en het architectenbureau Alliance, werd geselecteerd. De derde genomineerde is het Red Location Museum of the People’s Struggle in het Zuid-Afrikaanse New Brighton, ontworpen door Noero Wolff Architects.

Het is de eerste keer dat de Lubetkin-prijs wordt uitgericht. Het RIBA wil daarmee elk jaar een architecturaal meesterwerk bekronen van een RIBA-lid buiten de Europese Unie. De prijs wordt op 23 juni uitgereikt door Sasha Lubetkin, dochter van meester-architect Berthold Lubetkin.

Berthold Romanovich Lubetkin werd op 14 december 1901 geboren in Tblisi (Georgië). Hij
studeerde in Moskou en Leningrad, waar hij zich specialiseerde in het constructivisme. In de jaren twintig van de vorige eeuw werkte hij in een partnership met Jean Ginsburg in Parijs.

In 1931 zette Lubetkin in Groot-Brittannië een architectuurpraktijk op, waar hij één van de frontfiguren van het Britse modernisme werd. Lubetkin ontwierp er onder meer de twee Highpoint Apartments in Highgate, de Penguin Pool van de London Zoo en het Finsbury Health Centre. In 1949 trok hij zich terug op een boerderij in Gloucestershire, nadat zijn plannen voor een nieuwe stad waren verworpen.

Lubetkin overleed op 23 oktober 1990 in Bristol. De winnaar van de Lubetkin-prijs krijgt een schaal die gebaseerd is op het ontwerpen van de Penguin Pool en gemaakt werd door kunstenaar Petr Weigl. Aan de wedstrijd namen ook de architecten Richard Meier & Partners, Daniel Libeskind en Allies & Morrison deel, net zoals het architectuurdepartement van de universiteit van Hong Koing.

Een drijvend dok als tennisterrein met een duikboot als toiletruimtes. Dat is één van de plannen van de projectontwikkelaar Cimka voor de oude Dokhaven in Rotterdam. Cimka werd er winnaar mee van een ontwerpwedstrijd die door de Rotterdamse ontwikkelingsmaatschappij Stadshavens werd uitgeschreven voor het oude havengebied.

Wellicht zal het project van Cimka echter nooit gerealiseerd worden. De wedstrijd ‘Unorthodocks’ werd immers niet uitgeschreven om de voorstellen ook uit te voeren, maar wel als inspiratie voor latere initiatieven. Desondanks stuurden 97 deelnemers een voorstel binnen.

Op de Rotterdamse Heijplaat, midden in het stadshavensgebied en omringd door grootschalige containeroverslag, ligt het terrein van de vroegere Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM). Het centrale deel van dit terrein en hart van de oude scheepswerf is de Dokhaven, omringd door grootschalige loodsen en het oude RDM-hoofdkantoor. Hier werden in het verleden scheepskolossen als de SS Rotterdam vervaardigd.

Deze industriële glorie behoort tot het verleden. Het RDM-terrein kampt nu met leegstand en dreigend verval. Vanaf 2020 ontstaat er een scala aan nieuwe mogelijkheden voor herontwikkeling en zal het worden omgevormd tot een woonwerkgebied. De onwikkelingsmaatschappij Stadshavens wou het gebied tot die tijd echter niet aan zijn lot overlaten en ging dan ook op zoek naar tijdelijke en flexibele oplossingen en schreef daarvoor de wedstrijd ‘Unorthodocks’ uit.

Winnaar werd Cimka met ’Stadshaven-Stadskade-Stadsvloot’. Het Rotterdamse bureau transformeerde oude RDM-schepen voor uiteenlopende doeleinden. Van een drijvend dok werd een mobiel podium gemaakt, geschikt voor bijvoorbeeld tenniswedstrijden of het draaien van openlucht films. De toiletten varen er achteraan in een onderzeeër, terwijl een sleepboot is omgevormd tot een EHBO-post.

“Met een even eenvoudige als doeltreffende vormgeving wordt het RDM-gebied voorzien van een stoer, Rotterdams beeld dat, als de Stadsvloot uitvaart, ook in de rest van Rotterdam zichtbaar wordt gemaakt,” aldus de jury. “Het plan biedt goede voorwaarden voor flexibiliteit en tijdelijkheid. De vloot kan in 2020 moeiteloos naar een andere locatie worden gevaren. Daarbij kan een verzameling schepen die ooit bij de RDM zijn gebouwd, worden gezien als een cultuurhistorische ode aan het gebied waar vroeger de werf lag.”

De geklasseerde lokettenzaal van het voormalig Goederenstation Zuid in Antwerpen verrijst stilaan in zijn historische pracht. In december komt daar de hoofdzetel van Bank J. Van Breda en voorzitter Carlo Henriksen leidde donderdagvoormiddag dan ook met fierheid de Antwerpse schepen voor monumenten Philip Heylen en Philippe Heyvaert, woordvoerder van Vlaams minister voor monumenten Dirk Van Mechelen rond in de gebouwen, die volop gerestaureerd worden.

“De we aan de toekomstige hoofdzetel van Bank J. Van Breda verlopen volgens schema,” benadrukte Carlo Henriksen. Het project betekende een combinatie van instandhouding en renovatie van een geklasseerd gebouw met een nieuwbouw. Maar het Antwerpse architectenbureau Conix Architecten wou ook in die nieuwe vleugel karaktertrekken van het historische gebouw respecteren, zodat oud en nieuw een samenhangend geheel zouden vormen. Beide gebouwen zijn trouwens met passerellen met elkaar verbonden.

Pronkstuk van de nieuwe zetel wordt echter de voormalige lokettenzaal, die als ontvangst- en receptieruimte het kloppend hart van het bankgebouw moet worden. Daarbij werd onder meer aandacht besteed aan de metalen draagbalken, die werden gezandstraald, hersteld of vervangen waar de plaatdikte onvoldoende bleek te zijn. Daarna werden ze behandeld tegen roest en herschilderd in het oorspronkelijke groen, zoals uit een kleurenonderzoek kon worden opgemaakt. Ook de troggewelven van het originele plafond werden volledig manueel gerestaureerd en opnieuw bezet.

Een opmerkelijk aspect van de lokettenzaal is ook het Goethe-glas. Dat is gemaakt volgens een oud procédé dat een helder zicht biedt voor wie er recht voor staat, maar een onscherp beeld biedt van opzij. Hier diende alle beglazing integraal vervangen te worden en op de oude manier met stopverf vastgezet in plaats van met de hedendaagse kit-technieken.Tenslotte dienden ook de houten kasten, deuren en ramen uit de lokettenwand hersteld te worden. Het schrijnwerk diende hier integraal hermaakt te worden volgens uitvoeringstekeningen op basis van oude plannen en opmetingen van de twee enige resterende modellen.        

De restauratie van het gebouw vormde volgens Luk Lammens, communicatieverantwoordelijke van de bank, een grote uitdaging. “Er zijn immers nagenoeg geen originele plannen overgebleven,” benadrukte hij. “Het Goederenstation werd immers als een militair strategische locatie beschouwd en de plannen werden in het begin van de oorlog meegenomen om ze uit de handen van de oprukkende Duitsers te houden. Omdat het Duitse leger sneller vorderde dan werd verwacht, zouden de plannen in Frankrijk uiteindelijk zijn verbrand. Men heeft zelfs geen zekerheid over de naam van de architect die het gebouw destijds heeft ontworpen.”

Er wordt op dit ogenblik gewerkt aan een boek over de geschiedenis van het Goederenstation-Zuid. De lokettenzaal zal in de toekomst ook bezichtigd kunnen worden onder begeleiding van stadsgidsen.
 

Er bestaan plannen om in de Limburgse mijnstreek een toren van 600 meter hoog te bouwen. Bovenaan zou een gigantische windmolen komen. Volgens de Mechelse initiatiefnemers Gaston Kuyckx en architect Jos Serneels zou de constructie werk kunnen verschaffen aan duizenden mensen. De plannen zijn overgemaakt aan de Limburgse provinciegouverneur Steve Stevaert.

De twee initiatiefnemers willen met het project een monument van de mijnstreek maken waar heel de wereld naar wil komen kijken. De toren moet een symbool worden voor het opwekken van alternatieve energie als opvolger van de steenkoolindustrie. De windmolens die vandaag gebouwd worden, zijn volgens het tweetal eigenlijk niet rendabel omdat ze geen opslagcapaciteit hebben. Veel energie gaat gewoon verloren.

Serneels en Kuyckx stellen dat de universiteit van Diepenbeek zich moet richten op alternatieve energie en stabiliteit, zoals Leuven zich in elektronica zou kunnen richten en Gent op biotechnologie. De toren zou meteen de hoogste van heel Europa worden en dus ook een toeristische aantrekkingspool worden.

De bekende regisseur Sydney Pollack heeft een documentaire gemaakt over meester-architect Frank Gehry (77). Het is meteen het eerste filmdocument over het leven van de ontwerper van het Guggenheimmuseum in Bilbao, de Walt Disney Concert Hall in Los Angeles en het Experience Music Project in Los Angeles. Bovendien is het de allereerste documentaire die Sydney Pollack ooit heeft gedraaid.

In de documentaire ‘Sketches of Frank Gehry’ komen onder meer getuigenissen van acteur Dennis Hopper, die in een Gehry-huis woont; criticus Hal Foster, directeur van het architectuurdepartement van de Princeton University en pop-artkunstenaar Ed Ruscha. Pollack is regisseur van onder meer films als ‘Tootsie’, ‘Absence of Malice’ en ‘Out of Africa’.

De filmmaker is al jaren een goede vriend van Gehry, maar stond aanvankelijk weigerachtig tegenover het project omdat hij naar eigen zeggen niets kende van architectuur en bijzonder weinig van documentaires. Gehry zegt over de documentaire dat hij al eindeloze keren is geïnterviewd, maar dat het de eerste keer is dat hij zo openlijk over zijn leven en werk heeft gepraat.