handiginhuis.be

De vastgoedgroep Atenor heeft zijn President-project, een Luxemburgs kantoorcomplex, verkocht aan het Duitse fonds CGI. Met de transactie is een bedrag van 215 miljoen euro gemoeid. De verkoop levert Atenor een winst op van minstens 80 miljoen euro. Het President-complex heeft een oppervlakte van 1,35 hectare en is gelegen op het Kirchberg-plateau in Luxemburg-stad.

Het project behelst drie gebouwen, goed voor 30.000 vierkante meter kantoren en 330 vierkante meter winkels. Het gebouw zou eind volgend jaar in gebruik genomen moeten kunnen worden. Het Presidentproject is na Pixel en IEK het derde Luxemburgse project dat Atenor van de hand doet. De vastgoedgroep wil die extra middelen investeren in nieuwe projecten op de Luxemburgse vastgoedmarkt.

CGI betaalde reeds een eerste schijf van de overnameprijs. Als gevolg verhoogt Atenor zijn kas met 53 miljoen euro en daalt de schuld met 15,5 miljoen. De rest van het bedrag wordt betaald naarmate de werken vorderen. De bouwwerken kunnen onmiddellijk van start gaan. Daardoor zou het complex eind volgend jaar of begin 2009 in gebruik genomen kunnen worden.

Senior Living Group (SLG), eigenaar en beheerder van rusthuizen, verwacht dit jaar zes tot tien vestigingen over te nemen. Daardoor krijgt de groep 700 extra bedden. SLG is een dochter van Waterland Private Equity, dat nog drie andere Belgische bedrijven in zijn portefeuille heeft. SLG begon in Aartselaar met twee rusthuizen, maar beheert nu acht locaties met een capaciteit van 1.200 bedden en een omzet van 32 miljoen euro.

SLG richt zicht op kwalitatief hoogstaande huizen. Waterland Private Equity mikt ook op de vrijetijdssector en diensten die ondernemingen op particulieren inkopen, zoals de uitvaartgroep Sophia en de fitnessketen Health City. Health City is voortaan, na de overname van LA Gym en Sportopolis en de opening van tien nieuwe fitnessclubs, het nummer twee op de Belgische fitnessmarkt.

De rusthuizenmarkt in België telt 110.000 erkende bedden. De overheid controleert er een derde van via de OCMW’s. De christelijke organisatie Caritas is even belangrijk. De rest van de markt zit in privéhanden en is versnipperd. SLG is in dat laatste segment actief en focust qua accommodatie en zorg op kwalitatief hoogstaande huizen. Waterland heeft ook overnameplannen voor de uitgever Indicator en de orthopediespecialist Ortec, waarin het onlangs investeerde.

De vastgoedbevak Cofinimmo investeert 105,9 miljoen euro in vijftien rusthuizen in Vlaams-Brabant en Antwerpen. De rusthuizen vertegenwoordigen na de transactie 9 procent van de totale activa van Cofinimmo. De transactie wordt gerealiseerd door de overname van Groep Van den Brande, eigenaar van negen rusthuizen en een grondreserve van 25 hectaren. Die grondreserve zal dienen voor de bouw of de uitbreiding van minstens zes rusthuizen.

De huidige rusthuizen tellen 809 erkende bedden en vertegenwoordigen een totale bovengrondse oppervlakte van 46 000 vierkante meter. Verder bekijkt Cofinimmo overnamedossiers voor een totaal van 1 miljard euro. Serge Fautré, gedelegeerd bestuurder van de vastgoedbevak, zegt dat dit kadert in het streven van Cofinimmo om een snellere groei te realiseren.

Volgens Fautré heeft Cofinimmo verder ook grote ambities in de sociale woningbouw. In het buitenland zal het bovendien ook niet bij het bod op het Luxemburgse Immo Croissance blijven. Cofinimmo is vandaag de 31ste vastgoedgroep van Europa. Dat is tien plaatsen lager dan vijf jaar geleden. Het is volgens Fautré noodzakelijk dat Cofinimmo de schaalvergroting in de vastgoedsector volgt.

Cofinimmo is ook gevraagd het vastgoed van Kinepolis te bekijken, maar Fautré zegt te twijfelen dat de filmmarkt gunstig zal blijven evolueren. Ook vreest hij dat een filmcomplex niet omgevormd kan worden tot een echt retailcentrum.

Vastgoedbevak Cofinimmo neemt een kantorenproject aan het Antwerpse Eilandje over. De investeringswaarde van het project bedraagt ongeveer 25 miljoen euro. Cofinimmo neemt alle aandelen over van de vennootschap Amca, eigenaar van een terrein aan de Noorderplaats. Op het terrein wordt een kantoorgebouw van ongeveer 10.000 vierkante meter gebouwd. Er komen ook 200 parkings.

Het gebouw vormt het sluitstuk van een groter project met kantoorgebouwen, luxe appartementen en een hotel. Cofinimmo denkt op het gebouw – de Avenue – een huurrendement tussen 6,1 en 7,11 procent te kunnen halen. Het gebouw zou opgeleverd worden in 2009. Dan zou Cofinimmo de vennootschap Amca ook effectief overnemen. Het complex is het sluitstuk van een groter project met kantoorgebouwen, luxe appartementen en een hotel.

Het gebouw, dat zeven verdiepingen zal tellen, zal volgens Cofinimmo functioneel en zeer modern zijn. “Het zal uitgerust zijn met alle geavanceerde technologieën en optimale energieprestaties garanderen,” aldus de vastgoedbevak. “De site is gelegen tussen het centrum van de stad en de haven en is zeer toegankelijk vanaf de Antwerpse Ring, de Waaslandtunnel en het centrum.”

De vastgoedbevak Befimmo verkoopt het grootste gedeelte van zijn kantoren in de Brusselse Rand en enkele semi-industriële gebouwen aan het Britse vastgoedfonds Rockspring PanEuropean Property. Met de transactie is een bedrag van 150 miljoen tot 200 miljoen euro gemoeid. Daarmee heeft Befimmo na lange tijd een oplossing voor dit gedeelte van zijn portefeuille, waar naar eigen zeggen een te lage bezettingsgraad werd gehaald.

Rockspring is al aanwezig op de Belgische markt en heeft er op dit ogenblik voor 350 miljoen euro geïnvesteerd. Het Britse vastgoedfonds was daarbij vooral geïnteresseerd in baanwinkels. De verkoop wordt afgerond na een nieuwe kapitaalverhoging bij Befimmo. Daarmee zou de vastgoedbevak een investeringscapaciteit hebben van 1 miljard euro. Rockspring Property Investment Managers heeft de reputatie minder sexy gebouwen succesvol te kopen en te verhuren.

De zogenaamde Circle-portefeuille is al jaren de achilleshiel van Befimmo. Voor zijn kantoren in de Brusselse Rand – goed voor een aandeel van 12 procent in de portefeuille – noteerde Befimmo, ondanks het gunstig economisch klimaat, eind maart dit jaar nog een leegstand van 19,7 procent. Dat is zelfs iets slechter dan het marktgemiddelde in deze regio, die 17,9 procent bedraagt.

De Brusselse regering suggereert het Justitiepaleis, de Sint-Hubertusgalerij en de Bloemenwerf als werelderfgoed. Het initiatief komt van Emir Kir, de Brusselse staatssecretaris voor monumenten en landschappen. Kir wil de drie monumenten op de indicatieve lijst van de Unesco krijgen. Monumenten die een plaats op de indicatieve lijst bemachtigen, kunnen binnen de tien jaar op de lijst van Werelderfgoed krijgen.

Het Justitiepaleis werd gebouwd door Joseph Poelaert. Door zijn uitzonderlijke afmetingen en originele compositie is het uniek in Europa. De huidige restauratiecampagne moet in 2015 afgerond zijn. De Sint-Hubertusgalerij, vlak bij de Grote Markt, is dan weer een typisch voorbeeld van een negentiende-eeuwse passage. De galerij werd in 1847 gebouwd door de architect Jean-Pierre Cluysenaar.

De Bloemenwerf in Ukkel is een woning van de hand van de architect Henry Van de Velde. In een Europees perspectief hoort ze thuis in het concept van de kunstenaarswoningen, zoals het Red House van William Morris in Engeland of de Meisterhauser van de leraars aan het Bauhaus in Dessau. Brussel heeft momenteel al vijf monumenten op de Werelderfgoedlijst, met vier huizen van Victor Horta en de Grote Markt.

Er bestaan ook plannen om voor de lijst van het werelderfgoed een internationaal project in te dienen rond het werk van Henry Van de Velde in Duitsland, Nederland en België. Het Stoclethuis staat al sinds 1999 op de indicatieve lijst.

De Sagrada Familia, de nog steeds onvoltooide kathedraal van Barcelona, heeft geen bouwvergunning. Dat bleek naar aanleiding van het samenstellen van een dossier voor de aanleg van een tunnel voor een hoge snelheidstrein in de onmiddellijke omgeving van de kathedraal, die beschouwd wordt als het absolute meesterwerk van de modernistische architect Antoni Gaudi.

Aan de Sagrada Familia wordt al meer dan honderd jaar gebouwd. Gaudi diende in 1883 een ontwerp in voor de bouw van de kathedraal. Twee jaar later diende hij een enigszins gewijzigd voorstel in. Daarvoor kreeg Gaudi een bouwvergunning, maar in 1916 en 1990 werden verzoeken ingediend om de bouwplannen te wijzigen. Daar werd door de autoriteiten echter nooit op gereageerd.

De overheid van Barcelona merkt echter op dat voor de Sagrada Familia andere regels gelden dan voor normale gebouwen, aangezien de kathedraal van Gaudi een bijzonder bouwwerk is. De kathedraal is één van de toeristische trekpleisters van de Catalaanse hoofdstad en trok vorig jaar ruim twee miljoen bezoekers. De bouwwerken worden op dit ogenblik geleid door de bekende architect Jordi Bonet i Armengol.

Het vernieuwde Antwerpse Centraal Station heeft voortaan ook een eigen winkelcentrum. Daarmee wil de NMBS zijn grote stations een nieuw karakter bieden. Het zullen in de toekomst niet langer plekken zijn waar men enkel op de trein wacht, maar waar men die tijd nuttig kan besteden. In Antwerpen moet deze realisatie trouwens ook opnieuw contact leggen tussen twee stadswijken die door de sporen decennia van elkaar waren gescheiden.

Op het straatniveau heeft NMBS-vastgoeddochter Eurostation een passage gecreëerd met een zestigtal winkels. Gehoopt wordt dat dit shoppencentrum meer passage zal genereren en extra geld opbrengen, terwijl ook de service aan de reiziger en de bezoeker wordt uitgebreid. Eurostation zegt bijzonder goede ervaringen te hebben in Brussel-Zuid, waar een volwaardig shoppingcentrum werd gerealiseerd.

Het nieuwe winkelcentrum biedt de bezoeker een uitgebreid assortiment goederen. Naast de traditionele krantenwinkel en de koffiebar, is er ook een vestiging van de supermarktketen Spar. Daarnaast werd echter ook ruimte gemaakt voor de diamantwinkels die zich vroeger aan de straatzijde onder de gewelven van de verhoogde spoorwegbedding bevonden. De NMBS hoopt dat deze winkeltjes een toeristische attractie worden.

Opmerkelijk is ook dat het winkelcentrum de verbinding moet vormen tussen wijken die door de sporen meer dan honderd jaar lang van elkaar werden afgesneden. Voortaan moet het winkelcentrum zorgen voor een passage tussen de Diamantwijk en de Kievitwijk, maar moet ook een verbinding leggen tussen de Plantin en Moretuslei en de De Keyserlei. De ingang voor de Kievitwijk wordt eind dit jaar geopend.

In Moskou zijn de voorbije vijf jaar meer dan duizend historisch belangrijke gebouwen gesloopt. Dat blijkt uit een rapport van de Moscow Architecture Preservation Society. De oude gebouwen moeten plaats maken voor flats, villa’s en parkeergarages. De conservationisten willen hun rapport binnenkort voorleggen aan de Russische president
Vladimir Poetin.

Onder de vernielde gebouwen bevonden zich volgens het rapport ongeveer 200 officieel beschermde monumenten. Rusland heeft volgens de opstellers goede wetten voor monumentenzorg, maar door corruptie en laksheid worden die niet nageleefd. “Daardoor loopt het aangezicht van het historische Moskou, dat negen eeuwen architectuur herbergt, ernstige schade op,” voeren ze aan.

De Moscow Architecture Preservation Society voert aan dat het stedelijke milieu van Moskou dagelijks verandert. Er wordt daarbij gesproken over een bijzonder kritische situatie. Door de economische groei van Rusland kent Moskou een echte bouwwoede, waarbij de prijzen vergelijkbaar worden met Tokyo en New York. Een aantal van die projecten worden gerealiseerd op braakliggend terrein, maar andere gaan ten koste van historische sites.

Het meest tragische voorbeeld daarvan is het Hotel Moskva, dat wereldwijd bekend was als het beeldmerk van de Stolichnaya vodka. Het gebouw werd echter helemaal afgebroken om plaats te maken voor een nieuw project, dat weliswaar een replica zou hebben van de gevel van het historische gebouw. Hetzelfde gebeurde met de Voyentorg-supermarkt, één van de bekendste Art Nouveau-gebouwen van Moskou.

Op deze manier wordt volgens conservationisten een kunstmatige stad gecreëerd, vergelijkbaar met Disneyland of de Russische Potemkin-dorpen. Volgens de overheid verkeerden de gebouwen door een jarenlange Sovjet-verwaarlozing echter in bijzonder slechte staat en konden ze ook niet hersteld worden. Volgens hen blijft het historisch erfgoed van Moskou door de replica’s bovendien bewaard.

In het Centre International pour la Ville, l’Architecture et le Paysage (CIVA) in Brussel loopt tot 7 oktober een retrospectieve van Eero Saarinen, één van de belangrijkste, maar ook meest controversiële architecten van de twintigste eeuw. De retrospectieve biedt een overzicht van de gebouwen, meubels en kunstwerken die de Finse architect van 1930 tot 1960 heeft ontworpen.

Eero Saarinen bouwde in 1956 onder meer het General Motors Technical Centrer in een voorstad van Detroit. Daarmee haalde de Finse architect de voorpagina van Time Magazine. Ook andere grote bedrijven vroegen hem hun nieuwe vestigingen te ontwerpen, waaronder de televisiezender CBS, de telefoonmaatschappij Bell en computerbedrijf IBM. Meestal ging het om bedrijven die zich na de tweede wereldoorlog de top van de spitstechnologie uitmaakten.

Als architect was Saarinen vooral nieuwsgierig naar het gebruik van nieuwe technieken en materialen. Voor General Motors was hij onder meer de eerste die de ramen van de bedrijfsgebouwen in rubberen hechtingen vatte, zoals dat ook bij auto’s het geval was. De bedrijfsgebouwen werden ook opgetrokken in de trendy kleuren van de toenmalige auto’s. Het project kostte General Motors een bedrag van 100 miljoen dollar.

Saarinen vertrok bij zijn ontwerpen steeds van het programma van de opdrachtgever, die door de architect dan ook als een medeschepper werd beschouwd. Aan dat programma paste de architect de stijl, de materialen en de vormgeving aan. Critici stelden dan ook vaak dat het oeuvre van Saarinen niet consistent en consequent was. Saarinen begaf zich trouwens slechts heel zelden op de markt van de privéhuizen.

Tot de belangrijkste realisaties van Saarinen behoren het Jefferson National Expansion Memorial in Saint Louis en de luchthaventerminals van Washington en New York. Daarnaast ontwierp hij ook veel ambassades en kanselarijen van de Verenigde Staten in het buitenland. Saarinen overleed in 1961 op amper 51-jarige leeftijd. Meer informatie over Saarinen is te verkrijgen op de websites www.civa.be en www.eerosaarinen.net.